کَبُرَ مَقْتاً عِنْدَ اللَّهِ...

دل از سیاست اهل ریا

بکَن، خود باش!

هوایِ مملکتِ عاشقان

سیاسی نیست...

«فاضل نظری»

***

پانوشت:

یا أَیُّهَا الَّذینَ آمَنُوا لِمَ تَقُولُونَ ما لا تَفْعَلُونَ (2) کَبُرَ مَقْتاً عِنْدَ اللَّهِ أَنْ تَقُولُوا ما لا تَفْعَلُونَ (3) إِنَّ اللَّهَ یُحِبُّ الَّذینَ یُقاتِلُونَ فی سَبیلِهِ صَفًّا کَأَنَّهُمْ بُنْیانٌ مَرْصُوصٌ (4)

....و مورد توبیخ در خصوص «تخلف کردار از گفتار و خلف وعده، و نقض عهد» است ، و درست هم هست، چون وقتى ظاهر انسان موافق باطنش نشد، همه این اعمال از او سر مى زند...هم چنین آیاتى نظیر این ها که در آن است مى فهماند که گویا بعضى از مؤمنین قبل از جنگ وعده پایدارى داده بودند که به هیچ وجه پشت به جنگ نکنند، و پا به فرار نگذارند و یا از بیرون شدن براى جنگ تثاقل نورزند، و یا از انفاق در تهیه ابزار جنگ براى خود و دیگران مضایقه ننمایند، ولى در موقع عمل خلف وعده کرده اند." کَبُرَ مَقْتاً عِنْدَ اللَّهِ أَنْ تَقُولُوا ما لا تَفْعَلُونَ" کلمه" مقت" به معناى خشم شدید است. این آیه مى خواهد مضمون آیه قبلى را تعلیل کند، و بفرماید: خداى تعالى از همه اعمال انسان بیش از همه از این عملش سخت به خشم مى آید که چیزى را بگوید که بدان عمل نمى کند، چون این خود از نشانه هاى نفاق است.

البته باید توجه داشت این که انسان چیزى را بگوید که بدان عمل نمى کند، غیر از آن است که عمل نکند به آن چه که گفته است، (گاهى مى شود که انسان موفق نمى شود بدان چه قبلا گفته عمل کند، و یا رسما خلف وعده مى کند، و گاه مى شود که از اول که وعده مى دهد، بناى عمل نکردن به آن را دارد، این قسم دوم نفاق است نه اولى) چون قسم اول ناشى از ضعف اراده و سستى همت است که البته خود یکى از رذائل اخلاقى، و منافى با سعادت نفس انسانى است، چون خداى تعالى سعادت نفس بشر را بر این اساس تامین نموده که به اختیار خود اعمال خیر کند و حسناتى کسب نماید، و کلید کسب این حسنات داشتن عزم راسخ و همت بلند است، و اگر دیدیم کسى وعده مى دهد ولى در مقام عمل سست مى شود، و خلف وعده مى کند، مى فهمیم که مردى سست عنصر و ضعیف الاراده است، و از چنین انسانى امید خیر و سعادت نمى رود....[ المیزان، جلد نوزده ذیل آیات سوره ی مبارکه صف.]

پانوشت: تشخیص آن خلف وعده ای که مستلزم نفاق است و آن خلف وعده ای که مستلزم ضعف اراده است برعهده ی خودتان.